Patronem naszego liceum, jak i wielu innych w całej Polsce, jest Stanisław Staszic.Każdy szanujący się uczeń powinien znać jego życiorys, z tego powodu publikujemy tu krótkie streszczenie jego życia.W naszej szkole organizowany jest również coroczny konkurs wiedzy o patronie.


   Stanisław Wawrzyniec Staszic(1755-1826) zasłynął jednocześnie jako ksiądz, uczony, filozof, geolog i geograf, filantrop, działacz polityczny i oświatowy, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego oświecenia, prekursor badań terenowych i turystyki górskiej, mąż stanu.


   S. W. Staszic urodził się 6 listopada 1755 roku w Pile. Był synem Wawrzyńca i Katarzyny Sztasziców. Jego ojciec był burmistrzem Piły. Stanisław miał dwoje braci: Andrzeja i Antoniego oraz siostrę Annę. Gdy był jeszcze młody uczył się w szkole parafialnej w swoim ojczystym mieście potem w Poznańskiej szkole średniej następnie w seminarium duchownym, które ukończył święceniami kapłańskimi na przełomie lat 1778-1779. W 1779  r.  wyjechał na studia zagraniczne do College Royal w Paryżu, gdzie poświęcił się głównie naukom przyrodniczym i fizycznym. Poznał tam bardzo głośnego, jak na owe czasy, filozofa Buffona, autora wielotomowej "Historii naturalnej" oraz "Epoki natury", dzieła przedstawiającego ewolucyjny tok dziejów świata. Po powrocie do kraju w 1781  r.  Staszic został wychowawcą synów Andrzeja Zamoyskiego. Wpłynęło to wiele na jego poglądy na świat, ponieważ do tej pory interesowały go tylko sprawy czysto naukowe, a teraz stał się bardzo wrażliwy na aspekty polityczne z tego względu, że Zamoyski był bardzo popularnym patriotą. Wpłynęło to również bardzo na jego póĽniejsze zdanie o wolnej Polsce. W 1787 roku wydał książkę pt. ,,Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego", a w 1890 ,,Przestrogi dla Polski". W tym samym roku wyruszył w podróż do Włoch, podczas której powstał ,,Dziennik podróż".
   Po roku 1795, gdy Polska została wymazana z mapy Europy , zajął się działalnością na rzecz rozwoju gospodarczego kraju oraz pracą naukową. Od 16 paĽdziernika 1808  r.  był prezesem Towarzystwa Przyjaciół Nauk, które istniało w Warszawie od 16 listopada 1800 roku. Na tym stanowisku Staszic działał aż do śmierci. W latach 1807-15 był członkiem Izby Edukacyjnej i Dyrekcji Edukacji Narodowej Księstwa Warszawskiego. PóĽniej został członkiem Towarzystwa Elementarnego do Ksiąg. 1807 roku ubiega się o urząd referendarza. Mianowany zostaje nim przez Fryderyka Augusta w listopadzie 1808 roku. Następnie w 1810  r.   rozpoczyna prace na stanowisku radcy w Radzie Stanu. W czerwcu 1815  r.   przyjął nominacje na wysoki urząd członka Rady Stanu. Ponadto w tymże samym roku w grudniu został członkiem Komisji
   Rządowej Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Królestwa. Zajmował się tam sprawami organizacji szkolnictwa. W 1816 roku był mianowany na dyrektorem Wydziału (póżniej Dyrekcji) Przemysłu i Kunsztów w Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Policji. Urząd ten sprawował do maja 1824 roku, kiedy to po konflikcie z Druckim-Lubeckim, na prośbę Staszica car Rosji zdymisjonował go z tego stanowiska.W 1824  r.  został ministrem Stanu Królestwa Polskiego. Stanisław Staszic wniósł wielki wkład w rozwijanie szkolnictwa. W 1816  r.  założył Szkołę Akademiczno-Górniczą w Kielcach i Instytut Agronomiczny w Marymoncie. W 1816  r.  utworzono Królewski Uniwersytet w Warszawie, w którym na czele Rady Głównej stanął ten wielki Polak. Także na wniosek Staszica założona   została w Warszawie w 1825  r.   Szkoła Przygotowawcza do Instytutu Politechnicznego, która w 1827  r.   osiągnęła status wyższej uczelni. Do jednych z największych osiągnięć Staszica należy utworzone w 1816 roku Hrubieszowskie Towarzystwo Rolnicze. Możemy powiedzieć, iż proces tworzenia HTR rozpoczął się już w 1801 roku, kiedy to ten wielki Polak zakupił dobra Hrubieszowskie. Jednakże dopiero w 1811 r.  stał się prawnym ich właścicielem.Tereny te miały powierzchnię 6000 hektarów (12000 morgów) i oprócz miasta Hrubieszów znajdowało się tam kilka wiosek. Statut HTR zniósł w tych dobrach pańszczyznę i nadał chłopom prawo własności użytkowanej ziemi, a na własność wspólną przeznaczył lasy, stawy, część gruntów uprawnych oraz młyny, tartak, cegielnie itp.Towarzystwo prowadziło kasę pożyczkową, szpital, organizowało szkoły, udzielało stypendiów itp. HTR było wówczas jedną z najbardziej dojrzałych organizacji przedspółdzielczych w Europie. Do najwybitniejszych dzieł literackich Stanisława Staszica należą: "Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego" (1787), "Przestrogi dla Polski" (1790), "O ziemiorództwie Karpatów i innych gór i równin Polski" (1815), "Ród ludzki" (1819-20). Ponadto przetłumaczył on wiele książek jak choćby "Epoki natury" Buffona.Staszic był w Warszawie postacią bardzo popularną, bohaterem licznych anegdot. Dzięki Jego staraniom i hojnie ofiarowanym funduszom wzniesione zostały do dzis istniejące: Pałac Staszica oraz pomniki - Mikołaja Kopernika i ks. Józefa Poniatowskiego; przeznaczył znaczne środki w swym testamencie na rzecz kilku warszawskich szpitali, na wydział lekarski UniwersytetuWarszawskiego i Instytut Głuchoniemych oraz na budowę dla ubogich Domu Przytułku i Pracyprzy ul. Wolskiej. Ten wielki Polak otrzymał za swe dokonania order św. Stanisława I klasy. w 1815 r.  i order Orła Białegow w1824  r.   Zmarł 20 stycznia 1826 roku, a 24 stycznia odbył się jego pogrzeb będący wielką manifestacją. Grób Jego znajduje się przy dawnym kościele klasztornym Ojców Kamedułów na Bielanach.

A oto skrót najważniejszych wydarzenia z życia Stanisława Staszica:  
6 listopad 1755 r. - Urodził się Stanisław Wawrzyniec Staszic.
1770 r. - Rozpoczął naukę w szkole średniej w Poznaniu.
2 styczeń 1774 r. - Uzyskał pierwszą tonsure.
1776 r. - Ukończył szkołę średnią i rozpoczął naukę w seminarium duchownym w Poznaniu.
1778-79 r. - Ostatecznie zakończył poznański okres nauki uzyskaniem święceń kapłańskich.
1779 r. - Wyruszył przez Lipsk i Getynge do Paryża.
Jesień 1781 r. - Po dwóch latach pobytu za granicą powrócił do kraju.
1784 r. - Odbył podróż z Zamoyskimi do Leopoldville.
1786 r. - Ukazała się w Warszawie książka pt: "Epoki natury", przetłumaczona przez Stanisława Staszica.
marzec 1787 r. - Ukazała się książka Staszica "Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego".
1788 r. - Otrzymał probostwo w Turobinie.
1789 r. - Wydał "Poprawy i poprawki do książki uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego".
1789 r. - Odwiedza Wieliczkę.
IV.1790-XII 1791 r. - Staszic wspólnie z Zamoyskimi odbywa podróż do Włoch.
1792 r. - Przyjeżdża do Kocka nad Wieprzem należącym do księżnej Anny Jabłonowskiej.
1797 r. - Stanisław Staszic odbywa podróż w Góry Świętokrzyskie, w okolice Końskich i Sieradza, gdzie zapoznawał się z budową pasma Łysogó r.  Ponadto interesował się kopalnictwem i złożami rud żelaza w Końskich, Białaczowie, Drzewicy oraz w okolicach Sieradza.
1798 r. - Prowadzi badania okolic Krakowa, części Górnego Śląska, doliny Prądnika.
1800 r. - Prowadzi badania Ponidzia celem odszukania złóż soli.
16 listopad 1800 r. - Prace rozpoczyna Towarzystwo Przyjaciół Nauk.
28 marzec 1801 r. - Nabył dobra Hrubieszowskie, ale ich prawnym właścicielem został dopiero w 1811 r.
1802 r. - Prowadzi badania w Górach Świętokrzyskich.
20 grudzień 1802 r. - Jako plenipotent księżnej Anny Sapieżyny zakupił pałac przy ulicy Nowy Świat (numer 67/69) w Warszawie, w którego oficynie mieszkał do śmierci.
1803 r. - Po raz trzeci prowadzi badania na terenie Gór Świętokrzyskich. Tym razem swoją uwagę zwrócił na złoża rudy żelaza w okolicach m.in. Szydłowca, Wąchocka.
1804 r. - Kupił teren przy placyku Kanonia i zaczął budować tam kamienice, która była przez pewien okres czasu siedzibą Towarzystawa Przyjaciół Nauk.
1804 r. - Odbywa wyprawę naukową do Rawy Mazowieckiej, Wolborza i Ujazdu.
1804 r. - Odbywa podróż w Beskidy. Trasa wyprawy wiedzie przez okolice Lanckorony, Żywca, Raby, Myślenic, aż do Babiej Góry. Górę tą Staszic zdobył 24 lipca 1804 r.
3-22 sierpień 1805 r. - Odbywa wyprawe naukową w Tatry.
13 grudzień 1806 r. - Odbyło się I posiedzenie Towarzystwa Przyjaciół Nauk w kamienicy wybudowanej przez Staszica przy placyku Konania.
1807 r. - Został członkiem Najwyższej Komisji Egzaminacyjnej.
14 luty 1807 r. - Został członkiem Izby Edukacyjnej.
czerwiec 1807 r. - Został członkiem Dyrekcji Skarbowej.
16 paĽdziernik 1808 r. - Został prezesem Towarzystwa Przyjaciół Nauk.
listopad 1808 r. - Został referendarzem z nominacji Fryderyka Augusta.
grudzień 1809 r. - Proponuje kontynuować pisanie historii Polski.
1810 r. - Został radcą w Radzie Stanu.
19 sierpień 1811 r. - Dobra Hrubieszowskie stały się prawną własnością Staszica.
1812 r. - Został członkiem Sekcji Ekonomicznej Dyrekcji Edukacyjnej.
1814 r. - Pracował w Komitecie Organizacyjnym Cywilnym.
grudzień 1814 r. - Powstało Towarzystwo Dobroczynności, którego Staszic był współzałożycielem.
czerwiec 1815 r. - Przyjął nominacje na członka Rady Stanu oraz wszedł jako pełnomocnik cara w skład Komisji Likwidacyjnej.
paĽdziernik 1815 r. - Staszic otrzymał order św. Stanisława kl. I.
grudzień 1815 r. - Został mianowany na urząd członka Komisji Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.
1816 r. - Powstał uniwersytet w Warszawie, którego współorganizatorem był Staszic.
1816 r. - Z inicjatywy Stanisława Staszica i Tadeusza Mostowskiego utworzony został Instytut Agronomiczny w Marymoncie. Tam istniał do 1862 r.
1816 r. - Wydał 6 tomów wszystkich swoich poprzednich dzieł i ujawnił autorstwo, gdyż część była pisana anonimowo.
1816 r. - W Kielcach powstała Szkoła Akademiczno-Górnicza, której współorganizatorem był Stanisław Staszic.
1817 r. - Przy udziale Staszica powołano Instytut Głuchoniemych i Ociemniałych.
1817 r. - Założył Korpus Górniczy. Organizacje skupiającą górników i hutników.
luty 1817 r. - Objął przewodnictwo w Radzie Ogólnej Budownictwa, Miernictwa, Dróg i Spławów.
1818 r. - Utworzył plan rozbudowy przemysłu nad rzeką Kamienną.
1819 r. - Stanisław Staszic wprowadził cenzurę.
1820 r. - Rozpoczęła się budowa nowej siedziby Towarzystwa Przyjaciół Nauk.
czerwiec 1822 r. - Zostały zatwierdzone przez cara statuty Hrubieszowskiego Towarzystwa Rolniczego.
1824 r. - Został ministrem Stanu.
styczeń 1824 r. - Odbyło się I posiedzenie w nowej siedzibie Towarzystwa Przyjaciół Nauk.
marzec 1824 r. - Stanisław Staszic wystąpił do cara z prośbą o dymisje ze stanowiska dyrektora generalnego Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Policji. Bezpośrednią przyczyną był konflikt z Druckim-Lubeckim.
maj 1824 r. - Została przyjęta dymisja Staszica ze stanowiska dyrektora generalnego Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Policji.
20 sierpnia 1824 r. - Sporządził testament.
listopad 1824 r. - Został przewodniczącym Komisji Emerytalnej Urzędników.
styczeń 1825 r. - Został prezesem Deputacji do Ułożenia Hierarchii Urzędników.
1825 r. - Na wniosek Staszica została założona Szkoła Przygotowawcza do Instytutu Politechnicznego, która w 1827 r.  osiągnęła status wyższej uczelni.
4 styczeń 1826 r. - Ostanie publiczne wystąpienie Stanisława Staszica.
20 styczeń 1826 r. - Zmarł Stanisław Staszic.
24 styczeń 1826 r. - Odbył się uroczysty pogrzeb Stanisława Staszica, mający charakter wielkiej manifestacji.

 

przygotowanie: Bartek Witczak i Maciek Piotrowski (IVc)
początek strony