W 1898r. obywatel miasta Zgierza Juliusz Borst wystepując w imieniu Stowarzyszenia Kupców nabył na jego własność nieruchomość spadkową od sukcesorów zmarłego Adolfa Gustawa Wahlmana. W budynku na rogu ul. Długiej i ul. Nowego Rynku Zgromadzenie kupców uruchomiło męską 7-klasową Szkołę Handlową. W1902r. dyrektorem szkoły był M.Nowikow, a przedstawicielem Zgromadzenia był Juliusz Borst, wchodzacy w skład Rady Opiekuńczej. W 1904r. Zgromadzenie Kupców miasta Zgierza czyniło starania o zezwolenia na otwarcie żeńskiej szkoły handlowej, czego skutkiem było przekształcenie szkoły meskiej na koedukacyjną.

W 1905r.uczniowie Szkoły Handlowej miasta Zgierza przyłaczyli się do rozwijajacego się w zaborze rosyjskim strajku szkolnego, domagając się nauczania w jezyku polskim. Na okres przejściowy szkoła została zamknięta. Wielu uczniów za kare zostało usunietych z zakazem wstepu do szkół na ziemiach zaboru rosyjskiego. Wlaka o polska szkołę zakończyła się cześciowym zwycięstwem, bo już od 1907r. nauka wiekszosci przedmiotów odbywała sie w języku polskim. Dyrektorami byli kolejno Polacy, najpierw J. Czeraszkiewicz, a nastepnie Stefan Pogorzelski.

Mimo działań wojennych w okolicy Zgierza i Łodzi, w ciągu jesieni i zimy 1914-1915 szkoła była czynna bez dłuższej przerwy. W 1917r. dotychczasowa 7-klasowa Szkoła Handlowa przekształcona została w 8-klasowe Gimnazjum z dwoma klasami wstępnymi, tzw. Realne bez języków klasycznych, z większym nasileniem przedmiotów matematyczno-fizycznych. Dyrektorem Gimnazjum pozostał p.Stefan Pogorzelski.

Najazd wojsk hitlerowskich na Polskę w 1939r. przerwał naukę w szkole, a całkowicie zamknięto ją w połowie grudnia. Budynek zamieniono na stajnię. Uczniowie rozproszyli się, część wywieziono na roboty do Niemiec, część przeniosła się do Generalnej Guberni lub ukrywała się. Wielu nauczycieli aresztowano i wywieziono do obozów koncentracyjnych. Przerwa w nauce trwała 5 lat.     Władze Odrodzone Państwa Polskiego, w uznaniu zasług 8-klasowej Szkoły Realnej, na przełomie1918-1919 upaństwowiły ją i nadały szczytne imię Stanisława Staszica. Było to Gimnazjum koedukacyjne. Stefan Pogorzelski dyrektorował w latach 1918-1924. Od 1924r. do 1935r. dyrektorem był Zygmunt Lazar, a w latach 1935-1940 Władysław Michna, aresztowany w kwietniu 1940r. przez gestapo i wywieziony do obozu koncentracyjnego w Dachau. W 1932r. zamiast 8-letniego Gimnazjum wprowadzono 4-letnie Gimnazjum Ogólnokształcące kończące się tzw. małą maturą oraz 2-letnie Liceum Matematyczno-Przyrodnicze.

17 stycznia 1945r. miasto otrzymało wolność, a wkilka dni później zaczęto zabiegać o uruchomienie szkoły - Gimnazjum i Liceum im. S.Staszica. Szczególną inicjatywę w tym względzie wykazał profesor tej szkoły i pierwszy po wyzwoleniu prezydent miasta p. Aleksander Matelski. 26 lutego1945r. odbyło sie pierwsze posiedzenie Rady Pedagogicznej pod przewodnictwem nowego dyrektora Wiesława Dzwonkowskiego. W dniu 1 marca 1945r. nastąpiło uroczyste rozpoczęcie nauki. Mgr Wiesław Dzwonkowski, pierwszy powojenny dyrektor Gimnazjum i Liceum im. S.Staszica w Zgierzu, kierował szkołą od 13 lutego1945r. do 29 kwietnia 1950r. .

Szkoła rozpoczęła pracę w bardzo trudnych warunkach kadrowych i lokalowych. Budynek pozostał po wojnie bez drzwi i okien, na dole była autentyczna stajnia, na górze były koszary, potem szpital radziecki. Dzięki prezydentowi miasta p. Aleksandrowi Matelskiemu ( był w szkole profesorem biologii i astronomii) oraz inż. Szymborskiemu szkoła mogła 1 marca 1945r. rozpocząć swoja pracę. Komitet Rodzicielski, którego przewodniczącym był dyrektor zgierskiej elektrowni inż.S.Kobyliński, wydatnie przyczynił się do przeprowadzenia remontu i pokrycia dachu blachą cynkową. Uruchomienie szkoły było poprzedzone egzaminem wstępnym z języka polskiego i matematyki. Pierwsza matura była w lipcu 1945r. Zdawało ją 40 osób. W dniu 1 września 1949r. połączono Gimnazjum i Liceum ze Szkołą Podstawową nr 5, tworząc ciag klas I-XI, tzw. "jedenastolatkę". Było w szkole siedem oddziałów klas szkoły podstawowej i cztery oddziały szkoły średniej. W budynku mieściło się siedemnaście klas. Lista nauczycieli tego okresu jest bardzo długa, ( w całości przedstawia ją Monografia Szkoły) obfituje w same znane i szanowane nazwiska. Miedzy innymi byli to: prof. B.Milewski, F.Kaliński, M.Rusocka, J.Sroka, J.Nawrocka, J.Sado, A.Chorążak, J.Wieczorek-Jagiełło, K.zdanowska-Sado, M.Pawlikowska, F.Sieraga, M.Świderek, B.Beniuszko, Z.Rudnicki, B.Suchanowska-Wilkowska, A.Izydorczyk, F.Krąkowska i wielu innych niezapomnianych, wspaniałych nauczycieli i wielkich indywidualności. Dyrektor Dzwonkowski 29 kwietnia 1950r. zakończył swoją prace w zgierskim liceum i przeniósł się do liceum w Łodzi. Zmarł 31.03.1980r. w Sopocie w wieku 85 lat. Oboje państwo prof. Maria i Wiesław Dzwonkowscy sa pochowani na Powązkach w Warszawie.

Od 1.031950r. do 1.031953r. dyrektorem szkoły był p. Teodor Gębicki. Wspomina okres, kiedy to budynek "Staszica" był po odminowaniu przez saperów, całkowicie zdewastowany, wyrwane podłogi i futryny, wybite szyby, połamane szafy, stoły i krzesła. Przy remoncie i porządkowaniu szkoły pracowali nauczyciele, uczniowie, a zwłaszcza ich rodzice. Był to wielki, spontaniczny wysiłek wielu ludzi, który oby nie uległ zapomnieniu!

Szóstym dyerektorem szkoły mianowany został dotychczasowy nauczyciel matematyki mgr Franciszek Sieraga. jego zastępcą, jak też zastępcą dyr. Teodora Gębickiego, był od 1.09.1951r. do 1961r. mgr Marcin Świderek, który łączył tę funkcję z pracą nauczyciela biologii i geografii. Zastępcą dyr. F.Sieragi od 1.09.1962r. do 1.02.1965r. był nauczyciel fizyki mgr Adam Izydorczyk objął funkcję Komendanta Chorągwi żiemi Łodzkiej. W dniu 1.09.1966r. obowiązki zastępcy dyrektora przejął pracują cy od 1946r. - dotychczasowy nauczyciel łaciny - mgr Józef Sado. Dyrektor Franciszek Sieraga zmarł nagle 16.06.1972r. w okresie matur i wytężonej pracy zwiazanej z końcem roku szkolnego. Był człowiekiem o szerokiej wiedzy (mgr matematyki i filozofii) bez reszty oddany szkole, był motorem wszelkich poczynań, wilekim przyjacielem i oredownikiem młodzieży, cenionym zwierzchnikiem i kolegą. Prof. Sado powiedział wówczas: "Opuścił nasze szeregi człowiek rozumny, wielki pedagog i organizator, goracy patriota".

Od 1.09.1972r. stanowisko dyrektora szkoły objął mgr Józef Sado i pełnił te obowiazki przez jeden rok, gdyż 31.08.1973r. przeszedł na emeryturę. Prof. Sado, zwązany z naszą szkoła przez ponad ćwierć wieku (uczył łaciny i języka niemieckiego), był postrachem uczniów, ale wzorem nauczuciela i człowieka.

Ósmym dyrektorem szkoły 1.09.1973r. został nauczyciel fizyki, mgr Jerzy Warmuziński. Od 1.09.1960r. W 1964r. przeszedł do pracy w Studium auczycielskim w Zgierzu, a jednicześnie był zatrudniony na godzinach w liceum. Od 1.09.970r. ponownie zaczął pracować w liceum pełniąc od 1973r. obowiązki szefa placówki. Społecznym zastępcą dyrektora był mgr Lubomir Piestrzyński - nauczyciel matematyki. Pełnił tę funkcję przez trzy lata - do 31.08.1977r. z dniem 1.09.1977r. zastępcą dyrektora został mgr historii Stanisław Giernalczyk. W tym też roku połączono Liceum dzienne - młodzieżowe z Liceum dla Pracujących i przyjęto nazwę - Zespół Szkół Ogólnokształcących im. S.Staszica. Funkcję dyrektora do spraw Liceum dla Pracujących pełnili kolejno: mgr Barbara Linkiel (1972-1977), mgr Jadwiga Woźniak (1977-1980), mgr Józefa Wilkowska (1980-1982), mgr Władysław Błaszczyk (1982-1987). Od 1987r. funkcję tę pełnił mgr Stanisław Sowiński. W dniu 1.09.1979r. zlikwidowano Liceum im. R.Traugutta, a dwa oddziały klas czwartych (mat.-fiz., biol.-chem.) włączono do naszej szkoły. W latach 1973-1981 szkoła osiągnęła bardzo wysokie wyniki nauczania, wielu uczniów zdobywało ogólnopolskie laury olimpijskie oraz indeksy uczelni wyższych. Liczna grupa pracowników naukowych Instytutów PAN-u, jak też placówek zagranicznych to nasi absolwenci. Nleżą do nich mi.in.: doc.dr hab.paleontologii Jerzy Dzik (PAN), dr astronomii Paweł Moskalik, który pracował kilka lat w obserwatorium na Florydzie.

Szkoła kształciła i wpajała ideały humanistyczne, przygotowywała do pełnienia funkcji społecznych, ekonomicznych, politycznych. Dyrektor J.Warmuziński był dobrym gospodarzem szkoły, dbał o poprawę warunków pracy uczniów i nauczycieli, o poszerzenie bazy materialnej i zaopatrzenie w pomoce naukowe. Przeprowadzono generalny remont szkoły i sali gimnastycznej. 1

W 1974r. podpisano umowę z Zakładem Pianki Poliuretanowej "Polopren", który od tego czasu jest zakładem opiekuńczym szkoły. Uczniowie fakultetu geograficzno-ekonomicznego opracowali monografię zakładu. Zakład "Polopren" był modelowym przykładem współpracy szkoły ze środowiskiem.

W 1978r. dla uczczenia 60-lecia szkoły zorganizowanio uroczystą sesję z udziałem władz miasta i województwa oraz najstarszych absolwentów.. Prof. B.Beniuszko przygotowała wtedy wspaniałe przedstawienie na kanwie "Pana Tadeusza" Adama Mickiewicza.

Dziewiątym dyrektorem naszego Liceum został z dniem 1.09.981r. mgr Stanisław giernalczyk. Był pierwszym pochodzącym z wyboru Rady Pedagogicznej szefem placówki w Liceum im. S.Staszica. Stanowisko to zajmował od 1.09.1981r. do 31.08.1991r. Wczesniej pełnił funkcję zastępcy dyrektora (od1977r.), zaś nauczycielem historii w liceum był od 1.09.1975r. Zastepcą dyrektora S.Giernalczyka został, równiez z wyboru Rady Pedagogicznej, nauczyciel fizyki mgr Zenon Szumiński. Prace w naszej szkole rozpoczął od 1.09.1979r. po zlikwidowaniu II LO im. R.Traugutta.

W dniu 17.04.1984r. uroczyście obchodzono 65-lecie istnienia Liceum. Z tej okazji ufundowano popiersie S.Staszica i ustawiono je w holu na parterze. Popiersie zaprojektował i wykonał artysta rzeźbiarz mgr Michał Gałkiewicz. Z okazji jubileuszu szkoła została odznaczona medalem Komisji Edukacji Narodowej, zbiorową odznaką Zasłużonych dla miasta Łodzi oraz wpisem do Ksiegi Zasłużonych dla miasta Zgierza. Wielu nauczycieli otrzymało odznaczenia i nagrody. Teatr poezji "Profil" wystapił z "Odprawą posłów greckich" według Jana Kochanowskiego w reżyserii prof. B.Beniuszko. W 1984r. zakład opiekunczy "Polopren" został odznaczony Medalem Komisji Edukacji Narodowej za wzorową i efektywną współprace zakładu ze szkołą. Szczególna to zasługa wieloletniego dyrektora zakładu mgr inż. Bohdana Baszczynskiego. W dniu 1.09.1986r. stanowisko dyrektora do spraw pedagogicznych objęła mgr Mirosława Kazimierska - nauczycielka fizyki, pracujaca w LO od 1.09.1967r. Mgr M.Kazimierska była komendantką Hufca Zgierz od 15.04.1975r. do 6.12.1982r. W dniu 1.09.1987r. stanowisko dyrektora do spraw Liceum dla Pracujacych objął mgr Stanisław Sowinski pracujący w liceum jako polonista od 1983r.

W grudniu 1988r. uroczyście obchodzono 70-lecie istnienia Liceum - tej walce zasłużonej dla oświaty zgierskiej placówki.Odbyła się sesja naukowa poświęcona patronowi oraz osiągnięciom dydaktycznym i wychowawczym szkoły na przestrzeni lat 1918-1988 . Szkołę do tego roku ukończyło 4150 absolwentów . Wykaz absolwentów ułożony według alfabetu i roczników maturalnych opracował przy wielkim nakładzie pracy wieloletni nauczyciel biologi mgr Stefan Nasiłowski . Z okazji jubileuszu 70-lecia istnienia placówki otwarto unikalną pracownię mineralogiczną powstałą z inicjatywy red. Zbigniewa Nowaka z "Dziennika Łódzkiego". Przekazał on szkole bogatą kolekcję minerałów z wielu regionów Polski i świata . Uroczystości uświetnił wspaniały , nagradzany wielokrotnie żeński chór prowadzony przez mgr Wojciech Dobruchowskiego . W dniu 05.01.1991r. odbył się w naszej szkole pierwszy wspólny opłatek nauczycielskiej rodziny - nauczycieli zgierskich szkół ponadpodstawowych. Uroczystość zaszczycił swoją osobą ks. biskup Władysław Ziółek oraz kapłani z naszego miasta . Dyrektor Stanisław Giernalczyk był pierwszym dyrektorem wybranym przez Radę Pedagogiczną , był też pierwszym , którego kurator odwołał ze stanowiska - "o tempora o mores!".

W dniu 01.09.1991r. w wyniku konkursu stanowisko dyrektora objął desygnowany przez Radę Pedagogiczną mgr Wojciech Dobruchowski , nauczyciel muzyki , pracujący w naszej szkole od 1986r.

W dniu 13 listopada 1993 roku obchodzono 75-lecie istnienia Gimnazjum i Liceum im. S. Staszica . Zorganizowano Zjazd Absolwentów , którzy ukończyli naszą szkołę w latach 1921-1987 . Był to Zjazd Pokoleń - doskonała okazja nie tylko do spotkania ludzi, których w młodości łączyła szkoła i nauczyciele , ale do wymiany informacji dotyczących przeszłości i dnia dzisiejszego tej zasłużonej i szacownej placówki naukowo-wychowawczej Zgierza.

W 1993 r. powstaje Kapituła Medalu Najwyższej Godności Liceum "Staszica". Rozpoczyna się realizacja programów autorskich w klasach: humanistycznej, przyrodniczej i informatycznej. W 1995 r. ZSO im. Stanisława Staszica zostaje członkiem wspierającym Towarzystwa Przyjaciół Szkół Staszicowskich i członkiem Ogólnopolskiego Klubu Szkół Staszicowskich. W1998r. odbywają się uroczyste obchody 80-lecia Gimnazjum i Liceum im. Stanisława Staszica w Zgierzu, przekazanie szkole nowego sztandaru.

mgr Jadwiga Strzelecka     przygotowanie: Dorota Górniak i Magda Kowalska (IVc)   początek strony